Van Swieten Society

De Van Swieten Society (VSS) is een van Nederlands toonaangevende ensembles op het gebied van de oude muziek. Het is een flexibel ensemble gevormd door een vaste kern van musici onder leiding van fortepianist Bart van Oort. De programma's zijn een combinatie van bekend en onterecht vergeten repertoire.
Baron Gottfried Bernhard van Swieten werd geboren in Leiden op 29 oktober 1733 en stierf op 29 maart 1803. Dit maakt hem tot een vrij exacte tijdgenoot van Joseph Haydn (1832-1809). Toen zijn vader in 1745 als persoonlijk arts van Keizerin Maria Theresia werd aangesteld verhuisde hij met zijn ouders naar Wenen. Na zijn opleiding werd hij aktief in de diplomatieke dienst van de keizerin. Hij verbleef geruime tijd in Parijs, Brussel, Warshau en Londen, tot hij van 1770-1777 als ambassadeur in Berlijn werd gestationeerd, waar hij met Frederick de Grote onderhandelde over de verdeling van Polen. Hij keerde naar Wenen terug als Prefect van de Keizerlijke Bibliotheek, een post die hij tot zijn dood zou houden.
Als jonge man was hij aktief als amateurmusicus; hij componeerde onder andere opera's en symfonieën. Maar zijn grote betekenis ligt in zijn rol als beschermheer van de muziek. Gedurende zijn jaren in Berlijn leerde hij de toonaangevende muzikale kringen aan het Pruisische hof goed kennen. Hier ontwikkelde hij een passie voor oude muziek, met name van Handel en Bach. Hij bestelde verder zes symfonieën voor strijkers bij Carl Philipp Emanuel Bach - voorheen aan het Berlijnse hof verbonden - in Hamburg, en bij zijn terugkeer in Wenen werd hij een groot pleitbezorger van deze drie componisten. C.P.E. Bach eerde Van Swieten hiervoor door het derde deel van zijn serie Kenner und Liebhaber aan hem op te dragen.
Van Swieten's Nederlandse afkomst, zijn belangrijke rol als patroon en stimulator van het Weense muziekleven, zijn wegbereidende belangstelling voor oude muziek, zijn aktiviteiten als concertorganisator, zijn opdrachten aan componisten van belangrijke werken, zijn aktieve deelname aan die composities, en tot slot zijn persoonlijke relaties en patronage van Haydn, Mozart, Beethoven en talloze andere componisten in Europa gedurende de tweede helft van de achttiende eeuw, maken hem tot de aangewezen persoon om als boegbeeld te fungeren voor een Nederlands oude muziek-ensemble dat zich specialiseert in de Weense klassieken en vroegromantiek.